دعای کمیل (مناجات امیرالمؤمنين علیّ علیه السلام که از طریق کمیل بن زیاد نجعی روایت شده است) بسم الله الرحمن الرحیم الّلهمّ صلّ علی محمّد و آل محمّد الأئمّة و المهديين و سلّم تسليما كثيرااَللّهُمَّ اِنّي اَسْئَلُکَ بِرَحْمَتِکَ الَّتي وَسِعَتْ کُلَّ شَيءٍ،وَ بِقُوَّتِکَ الَّتي قَهَرْتَ بِها کُلَّ شَيءٍ،وَ خَضَعَ لَها کُلُّ شَيءٍ،وَ ذَلَّ لَها کُلُّ شَيءٍ،وَ بِجَبَرُوتِکَ الَّتي غَلَبْتَ بِها کُلَّ شَيءٍ،وَ بِعِزَّتِکَ الَّتي لا یَقُومُ لَها شَيءٌ،وَ بِعَظَمَتِکَ الَّتي مَلاَتْ کُلَّ شَيءٍ،وَ بِسُلْطانِکَ الَّذي عَلا کُلَّ شَيءٍ،وَ بِوَجْهِکَ الْباقي بَعْدَ فَناءِ کُلِّ شَيءٍ،وَ بِأَسْمائِکَ الَّتي مَلاَتْ اَرْکانَ کُلِّ شَيءٍ،وَ بِعِلْمِکَ الَّذي اَحاطَ بِکُلِّ شَيءٍ،وَ بِنُورِ وَجْهِکَ الَّذي اَضاءَ لَهُ کُلُّ شيءٍ، خدایا از تو درخواست میکنم، به رحمت که همه چیز را فرا گرفته،و به نیرویت که با آن بر هرچیز چیره گشتى،و در برابر آن هر چیز فروتنى نموده،و همه چیز خوار شده،و به جبروتت که با آن بر همه چیزى فائق آمدى،و به عزّتت که چیزى در برابرش تاب نیاورد،و به بزرگى ات که همه چیز را پر کرده،و به پادشاهى ات که برتر از همه چیز قرار گرفته،و به جلوه ات که پس از نابودى همه چیز باقى است،و به نامهایت که پایه هاى همه چیز را انباشته،و به علمت که بر همه چیز احاطه نموده،و به نور ذاتت که همه چیز در پرتو آن تابنده گشته، یا نُورُ یا قُدُّوسُ!یا اَوَّلَ الاْوَّلِینَ!وَ یا آخِرَ الآخِرینَ!اَللّهُمَّ اغْفِرْ لِي الذُّنُوبَ الَّتي تَهْتِکُ الْعِصَمَ،اَللّهُمَّ اغْفِرْ لِي الذُّنُوبَ الَّتي تُنْزِلُ النِّقَمَ،اَللّهُمَّ اغْفِرْ لِي الذُّنُوبَ الَّتي تُغَیِّرُ النِّعَمَ،اَللّهُمَّ اغْفِرْ لي الذُّنُوبَ الَّتي تَحْبِسُ الدُّعاءَ،اَللّهُمَّ اغْفِرْ لِي الذُّنُوبَ الَّتي تُنْزِلُ الْبَلاءَ، اى نور، اى پاک از هر عیب!،اى آغاز هر آغاز!،و اى پایان هر پایان!،خدایا! بیامرز براى من آن گناهانى را که پرده حرمتم میدرد،خدایا! بیامرز براى من آن گناهانى را که کیفرها را فرو میبارند،خدایا! بیامرز برایم گناهانى را که نعمتها را دگرگون میسازند،خدایا! بیامرز برایم آن گناهانى را که دعا را باز میدارند،خدایا! بیامرز برایم گناهانى که بلا را نازل می کند، اَللّهُمَّ اغْفِرْ لي کُلَّ ذَنْبٍ اَذْنَبْتُهُ،وَ کُلَّ خَطَّیئَةٍ اَخْطَاْتُها،اَللّهُمَّ اِنّي اَتَقَرَّبُ اِلَیْکَ بِذِکْرِکَ،وَ اَسْتَشْفِعُ بِکَ اِلى نَفْسِکَ،وَ اَسْئَلُکَ بِجُودِکَ اَنْ تُدْنِیَني مِنْ قُرْبِکَ،وَ اَنْ تُوزِعَني شُکْرَکَ،وَ اَنْ تُلْهِمَني ذِکْرَکَ،اَللّهُمَّ اِنّي اَسْئَلُکَ سُؤالَ خاضِعٍ مُتَذَلِّلٍ خاشِعٍ،اَنْ تُسامِحَني وَ تَرْحَمَنيوَ تَجْعَلَني بِقَِسْمِکَ راضِیاً قانِعاً،وَ في جَمیعِ الاْحْوالِ مُتَواضِعاً،خدایا! بیامرز برایم همه گناهانى را که مرتکب شدم،و تمام خطاهایى که به آنها آلوده گشتم،خدایا! با یاد تو به سویت نزدیکى میجویم،و از ناخشنودى تو به درگاه خودت شفاعت میطلبم،و از تو خواستارم به جودت مرا به بارگاه قرب خویش نزدیک گردانى،و سپاس خود را نصیب من کنى،و یادت را به من الهام نمایى،خدایا! از تو درخواست میکنم، درخواست بندهاى فروتن، خوار و افتاده،که با من مدارا نمایى و به من رحم کنىو به آنچه روزى ام نمودهاى خشنود و قانع بدارى،و در تمام حالات در عرصه تواضعم بگذارى، اَللّهُمَّ وَ اَسْئَلُکَ سُؤالَ مَنِ اشْتَدَّتْ فاقَتُهُ،وَ اَنْزَلَ بِکَ عِنْدَ الشَّدآئِدِ حاجَتَهُ،وَ عَظُمَ فیما عِنْدَکَ رَغْبَتُهُ،اَللّهُمَّ عَظُمَ سُلْطانُکَ،وَ عَلا مَکانُکَ،وَ خَفِىَ مَکْرُکَ،وَ ظَهَرَ اَمْرُکَ،وَ غَلَبَ قَهْرُکَ،وَ جَرَتْ قُدْرَتُکَ،وَ لا یُمْکِنُ الْفِرارُ مِنْ حُکُومَتِکَ، خدایا! از تو درخواست مىیکنم درخواست کسىیکه سخت تهیدست شده، و بار نیازش را به هنگام گرفتاریها به آستان تو فرود آورده،و میلش به آنچه نزد توست فزونى یافته،خدایا! فرمانروایى بس بزرگ،و مقامت والا،و تدبیرت پنهان،و فرمانت آشکار،و قهرت چیره،و قدرتت نافذ،و گریز از حکومتت ممکن نیست، اَللّهُمَّ لا اَجِدُ لِذُنُوبي غافِراً،وَ لا لِقَبائِحي ساتِراً،وَ لا لِشَيءٍ مِنْ عَمَلِي الْقَبیحِ بِالْحَسَنِ مُبَدِّلاً غَیْرَکَ،لا اِلهَ اِلّا اَنْتَ،سُبْحانَکَ وَ بِحَمْدِکَ،ظَلَمْتُ نَفْسي،وَ تَجَرَّأتُ بِجَهْلي،وَ سَکَنْتُ اِلى قَدیمِ ذِکْرِکَ لي وَ مَنِّکَ عَلَيّ،اَللّهُمَّ مَوْلاي کَمْ مِنْ قَبیحٍ سَتَرْتَهُ،وَ کَمْ مِنْ فادِحٍ مِنَ الْبَلاءِ اَقَلْتَهُ،وَ کَمْ مِنْ عِثارٍ وَقَیْتَهُ،وَ کَمْ مِنْ مَکْرُوهٍ دَفَعْتَهُ،وَ کَمْ مِنْ ثَناءٍ جَمیلٍ لَسْتُ اَهْلاً لَهُ نَشَرْتَهُ، خدایا! آمرزنده اى براى گناهانمو پردهپوشى براى زشتکاری،هایم،و تبدیل کننده اى براى کار زشتم به زیبایى،جز تو نمی یابم،معبودى جز تو نیست،پاک و منزّهى و به ستایشت برخاسته ام،به خود ستم کردم،و از روى نادانى جرأت نمودم،و به یاد دیرینه ات از من و بخششت بر من به آرامش نشستم،خدایا! اى سرور من!چه بسیار زشتى مرا پوشاندى،و چه بسیار بلاهاى سنگین و بزرگى که از من برگرداندى،و چه بسیار لغزشى که مرا از آن نگه داشتى،و چه بسیار ناپسند که از من دور کردى،و چه بسیار ستایش نیکویى - که شایسته آن نبودم – و تو در میان مردم پخش کردى، اَللّهُمَّ عَظُمَ بَلائي،وَ اَفْرَطَ بي سُوءُ حالي،وَ قَصُرَتْ بي اَعْمالي،وَ قَعَدَتْ بي اَغْلالي،وَ حَبَسَني عَنْ نَفْعي بُعْدُ آمالي،وَ خَدَعَتْنِي الدُّنْیا بِغُرُورِها،وَ نَفْسي بِخيانَتِها،وَ مِطالي یا سَیِّدي!فَاَسْئَلُکَ بِعِزَّتِکَ اَنْ لا یَحْجُبَ عَنْکَ دُعائي،سُوءُ عَمَلي وَ فِعالي،وَ لا تَفْضَحْني بِخَفِيّ مَا اطَّلَعْتَ عَلَیْهِ مِنْ سِرّي،وَلا تُعاجِلْني بِالْعُقُوبَةِ عَلى ما عَمِلْتُهُ في خَلَواتي،مِنْ سُوءِ فِعْلي وَ اِسائَتي،وَ دَوامِ تَفْریطي وَ جَهالَتي،وَ کَثْرَةِ شَهَواتي وَ غَفْلَتي،وَ کُنِ الّلهمّ بعزتك ليخدایا! بلایم بزرگ شده،و زشتى حالم از حدّ گذشته،و کردارم خوارم ساخته،و زنجیرهاى گناه مرا زمین گیر نموده،و دورى آرزوهایم مرا زندانى ساخته،و دنیا با غرورش،و نفسم با خيانتش،و امروز و فردا کردنم،در توبه مرا فریفته،اى سرورم! از تو درخواست مىیکنم،به عزّتت که مانع نشود از اجابت دعایم به درگاهت،بدى عمل و زشتى کردارم،و مرا با آنچه از اسرار نهانم مىیدانى رسوا مسازى،و در کیفر آنچه در خلوت هایم انجام دادم شتاب نکنى،از زشتى کردار و بدى رفتار،و تداوم تقصیر و نادانى،و بسیارى شهواتم و غفلتم،شتاب نکنى،خدایا! به عزتت با من، في الاْحْوالِ كلّها رَؤُفاً،وَ عَلَيّ فى جَمیعِ الاُْمُورِ عَطُوفاً،اِلهي وَ رَبّي مَنْ لي غَیْرُکَ،اَسْئَلُهُ کَشْفَ ضُرّي،وَالنَّظَرَ في اَمْري.در همه احوال مهرورز،و بر من در هر کارم به دیده لطف بنگر،خدایا! پروردگارا، جز تو کسى را ندارم،تا برطرف شدن ناراحتى،و نظر لطف در کارم را از او درخواست کنم، اِلهي وَ مَوْلاي! اَجْرَیْتَ عَلَيّ حُکْماً اِتَّبَعْتُ فیهِ هَوى نَفْسي،وَ لَمْ اَحْتَرِسْ فیهِ مِنْ تَزْیینِ عَدُوّي،فَغَرَّني بِما اَهْوى،وَ اَسْعَدَهُ عَلى ذلِکَ الْقَضاءُ،فَتَجاوَزْتُ بِما جَرى عَلَيّ مِنْ ذلِکَ بَعْضَ حُدُودِکَ،وَ خالَفْتُ بَعْضَ اَوامِرِکَ،فَلَکَ الحُجه عَلَيّ في جَمیعِ ذلِکَ، خداى من و سرور من، حکمى را بر من جارى ساختى که هواى نفسم را در آن پیروى کردم،و از فریبکارى آرایش دشمنم نهراسیدم،پس مرا به خواهش دل فریفت،و بر این امر اختیار و اراده ام یاریش نمود،پس بدینسان و بر پایه گذشته هایم از حدودت گذشتم،و با برخى از دستوراتت مخالفت نمودم،پس حجّت تنها از آنِ توست در همه اینها،وَ لا حُجَّةَ لي فیما جَرى عَلَيّ فیهِ قَضاؤُکَ،وَ اَلْزَمَني حُکْمُکَ وَ بَلاؤُکَ،وَ قَدْ اَتَیْتُکَ یا اِلهى!بَعْدَ تَقْصیري وَ اِسْرافي عَلى نَفْسي،مُعْتَذِراً نادِماً،مُنْکَسِراً مُسْتَقیلاً،مُسْتَغْفِراً مُنیباً،مُقِرّاً مُذْعِناً مُعْتَرِفاً،لا اَجِدُ مَفَرّاً مِمّا کانَ مِنّي،وَ لا مَفْزَعاً اَتَوَجَّهُ اِلَیْهِ في اَمْري،غَیْرَ قَبُولِکَ عُذْري،وَ اِدْخالِکَ اِیّاي في سَعَةِ مِن رَحْمَتِکَ،اَللّهُمَّ! فَاقْبَلْ عُذْري،وَارْحَمْ شِدَّةَ ضُرّي،وَ فُکَّني مِنْ شَدِّ وَثاقي، و مرا هیچ حقّى نیست در أنچه بر من از سوى قضایت جارى شده،و فرمان و آزمایشت ملزمم نموده،اى خداى من! اینک پس از کوتاهى در عبادت،و زیاده روى در خواهشهاى نفس عذرخواه،پشیمان، شکسته دل،جویاى گذشت،طالب آمرزش،بازگشتکنان با حالت اقرار و اذعان و اعتراف به گناه،بىی آنکه گریزگاهى از آنچه از من سرزده، بیابم،و نه پناهگاهى که به آن رو آورم، پیدا کنم،جز اینکه پذیراى عذرم باشى،و مرا در رحمت فراگیرت بگنجایى،خدایا! پس عذرم را بپذیر،و به بدحالىی ام رحم کن،و رهایم ساز از بند محکم گناه، یا رَبِّ! ارْحَمْ ضَعْفَ بَدَني،وَ رِقَّةَ جِلْدي،وَ دِقَّةَ عَظْمي،یا مَنْ بَدَءَ خَلْقي وَ ذِکْري،وَ تَرْبِیَتي وَ ِبِرّي وَ تَغْذِیَتي،هَبْني لاِبْتِدآءِ کَرَمِکَ،وَ سالِفِ بِرِّکَ بي،یا اِلهي وَ سَیِّدي وَ رَبّي!،اَتُراکَ مُعَذِّبي بِنارِکَ بَعْدَ تَوْحیدِکَ،وَ بَعْدَ مَا انْطَوى عَلَیْهِ قَلْبي مِنْ مَعْرِفَتِکَ،وَ لَهِجَ بِهِ لِساني مِنْ ذِکْرِکَ،وَاعْتَقَدَهُ ضَمیري مِنْ حُبِّکَ،وَ بَعْدَ صِدْقِ اعْتِرافي وَ دُعائي خاضِعاً لِرُبُوبِیَّتِکَ، پروردگارا! بر ناتوانى جسمم و نازکى پوستمو نرمى استخوانم رحم کن.اى که آغازگر آفرینش و یاد و پرورش و نیکى بر من و تغذیه ام بوده اى،اکنون مرا ببخش به همان کرم نخستت، و پیشینه احسانت بر من،اى خداى من و سرور و پروردگارم،آیا مرا به آتش دوزخ عذاب نمایى، پس از اقرار به یگانگىی ات،و پس از آنکه دلم از نور شناخت تو روشنى گرفت،و زبانم در پرتو آن به ذکرت گویا گشتو پس از آنکه درونم از عشقت لبریز شدو پس از صداقت در اعتراف و درخواست خاضعانه ام در برابر پروردگاری ات، هَیْهاتَ اَنْتَ اَکْرَمُ مِنْ اَنْ تُضَیِّعَ مَنْ رَبَّیْتَهُ،اَوْ تُبْعِدَ مَنْ اَدْنَیْتَهُ،اَوْ تُشَرِّدَ مَنْ اوَیْتَهُ،اَوْ تُسَلِّمَ اِلَى الْبَلاءِ مَنْ کَفَیْتَهُ وَ رَحِمْتَهُ،وَ لَیْتَ شِعْرى یا سَیِّدي وَ اِلهي وَ مَوْلاياَتُسَلِّطُ النّارَ عَلى وُجُوهٍ خَرَّتْ لِعَظَمَتِکَ ساجِدَةً،وَ عَلى اَلْسُنٍ نَطَقَتْ بِتَوْحیدِکَ صادِقَةً،وَ بِشُکْرِکَ مادِحَةً،وَ عَلى قُلُوبٍ اعْتَرَفَتْ بِاِلهِیَّتِکَ مُحَقِّقَةً، باور نمی کنم چه آن بسیار بعید است،و تو بزرگوارتر از آن هستى که پروردهات را تباه کنى،یا آن را که به خود نزدیک نموده اى، دور نمایى،یا آن را که پناه دادى از خود برانى،یا آن را که خود کفایت نموده اى و به او رحم کردى به موج بلا واگذارى،اى کاش مىی دانستم اى سرورم و معبودم و مولایم،آیا آتش را بر صورتهایى که براى عظمتت سجده کنان بر زمین نهاده شده مسلطّ می کنى؟و نیز بر زبانهایى که صادقانه به توحیدت و به سپاست مدحکنان گویا شده؟و هم بر دلهایى که بر پایه تحقیق به خداوندیت اعتراف کرده؟ وَ عَلى ضَمائِرَ حَوَتْ مِنَ الْعِلْمِ بِکَ حَتّى صارَتْ خاشِعَةً،وَ عَلى جَوارِحَ سَعَتْ اِلى اَوْطانِ تَعَبُّدِکَ طائِعَةً،وَ اَشارَتْ بِاسْتِغْفارِکَ مُذْعِنَةً،ما هکَذَا الظَّنُّ بِکَوَ لا اُخْبِرْنا بِفَضْلِکَ عَنْکَ یا کَریمُ،یا رَبِّوَ اَنْتَ تَعْلَمُ ضَعْفي عَنْ قَلیلٍ مِنْ بَلاءِ الدُّنْیا وَ عُقُوباتِها،وَ ما یَجْري فیها مِنَ الْمَکارِهِ عَلى اَهْلِهاعَلى اَنَّ ذلِکَ بَلاءٌ وَ مَکْرُوهٌ،قَلیلٌ مَکْثُهُ،یَسیرٌ بَقائُهُ،قَصیرٌ مُدَّتُهُ، و بر نهادهایى که معرفت به تو آنها را فرا گرفته تا آنجا که در پیشگاهت خاضع شده؟و به اعضایى که مشتاقانه به سوى پرستشگاههایت شتافته اند؟و اقرارکنان جویاى آمرزش تو بوده اند؟شگفتا این همه را به آتش بسوزانى!هرگز چنین گمانى به تو نیستو از فضل تو چنین خبرى داده نشده.اى بزرگوار،اى پروردگار! و تو از ناتوانىام در برابر اندکى از غم و اندوه دنیا،و کیفرهاى آن،و آنچه که از ناگواریها بر اهلش می گذرد، آگاهى،با آنکه این غم و اندوه و ناگوارى، درنگش کم،بقایش اندک،و مدّتش کوتاه است، فَکَیْفَ احْتِمالى لِبَلاءِ الاْخِرَةِ و جَلیلِوُقُوعِ الْمَکارِهِ فیها،وَ هُوَ بَلاءٌ تَطُولُ مُدَّتُهُ،وَ یَدُومُ مَقامُهُ،وَ لا یُخَفَّفُ عَنْ اَهْلِهِ،لاِنَّهُ لا یَکُونُ اِلّا عَنْ غَضَبِکَ وَاْنتِقامِکَ وَ سَخَطِکَوَ هذا ما لا تَقُومُ لَهُ السَّمواتُ وَالاَْرْضُیا سَیِّدِى! فَکَیْفَ لى؟وَ اَنَا عَبْدُکَ الضَّعیفُ الذَّلیلُ الْحَقیرُ الْمِسْکینُ الْمُسْتَکینُ،یا اِلهي وَ رَبّي وَ سَیِّدِي وَ مَوْلايلاِيّ الاُْمُورِ اِلَیْکَ اَشْکُو؟ پس چگونه خواهد بود تابم در برابر بلاى آخرت؟و فرود آمدن ناگواری ها در آن جهان بر جسم و جانم،و حال انکه زمانش طولانى و جایگاهش ابدى است،و تخفیفى براى اهل آن بلا نخواهد بود،چرا که مایه آن بلا جز از خشم و انتقام و ناخشنودى تو نیستو این چیزى است که تاب نیاورند در برابرش آسمانها و زمین،اى سرور من! تا چه رسد به من؟و حال آنکه من بنده ناتوان، خوار و کوچک، زمین گیر و درمانده توأم.اى خداى من و پروردگارم و سرور و مولایم!،براى کدامیک از دردهایم به حضرتت شکوه کنم؟ وَ لِما مِنْها اَضِجُّ وَ اَبْکي؟لاِلیمِ الْعَذابِ وَ شِدَّتِهِ؟اَمْ لِطُولِ الْبَلاءِ وَ مُدَّتِهِ؟فَلَئِنْ صَیَّرْتَني لِلْعُقُوباتِ مَعَ اَعْدآئِکَ،وَ جَمَعْتَ بَیْني وَ بَیْنَ اَهْلِ بَلائِکَ،وَ فَرَّقْتَ بَیْني وَ بَیْنَ اَحِبّائِکَ وَ اَوْلیائِکَ،فَهَبْني یا اِلهي! وَ سَیِّدِي! وَ مَوْلاي! وَ رَبّى!صَبَرْتُ عَلى عَذابِکَ،فَکَیْفَ اَصْبِرُ عَلى فِراقِکَ؟وَ هَبْني صَبَرْتُ عَلى حَرِّ نارِکَ،فَکَیْفَ اَصْبِرُ عَنِ النَّظَرِ اِلى کَرامَتِکَ؟اَمْ کَیْفَ اَسْکُنُ فِي النّارِ وَ رَجائي عَفْوُکَ؟ و براى کدامین گرفتاریم به درگاهت بنالم و اشک بریزیم؟آیا براى دردناکى عذاب و سختی اش؟یا براى طولانى شدن بلا و زمانش؟پس اگر مرا در عقوبت و مجازات با دشمنانت قرار دهى،و بین من و اهل عذابت جمع کنى،و میان من و عاشقان و دوستانت جدایى اندازى،اى خدا و آقا و مولا و پروردگارم!بر فرض که بر عذابت شکیبائى ورزم،ولى بر فراقت چگونه صبر کنم؟و گیرم اى خداى من! بر سوزندگى آتشت صبر کنم؟اما چگونه چشمپوشى از كرمت را تاب آورم؟یا چگونه در آتش، سکونت گزینم؟و حال آنکه امید من گذشت و عفو تواست فَبِعِزَّتِکَ سَیِّدي وَ مَوْلاي!اُقْسِمُ صادِقاً،لَئِنْ تَرَکْتَني ناطِقاً،لاَضِجَّنَّ اِلَیْکَ بَیْنَ اَهْلِها ضَجیجَ الآمِلینَ،وَ لاَصْرُخَنَّ اِلَیْکَ صُراخَ الْمَسْتَصْرِخینَ،وَ لاََبْکِیَنَّ عَلَیْکَ بُکاءَ الْفاقِدینَ،وَ لاَُنادِیَنَّکَ اَیْنَ کُنْتَ وَلِىَّ الْمُؤْمِنینَ!یا غایَةَ آمالِ الْعارِفینَ!یا غِیاثَ الْمُسْتَغیثینَ!یا حَبیبَ قُلُوبِ الصّادِقینَ!وَ یا اِلهَ الْعالَمینَ! پس به عزّتت اى آقا و مولایم!سوگند صادقانه می خورم،اگر مرا در سخن گفتن آزاد بگذارى،در میان اهل دوزخ به پیشگاهت سخت ناله سر دهم،همانند ناله آرزومندان،و به درگاهت بانگ بردارم، همچون بانگ آنانکه خواهان دادرسى هستندو هر آینه به آستانت گریه کنم، چونان که مبتلا به فقدان عزیزى می باشندو صدایت مىیزنم: کجایى اى سرپرست مؤمنان؟آرى کجایى اى نهایت آرزوى عارفان؟اى فریادرس خواهندگان فریادرس!اى محبوب دلهاى راستان!و اى معبود جهانیان! اَفَتُراکَ سُبْحانَکَ یا اِلهي وَ بِحَمْدِکَ،تَسْمَعُ فیها صَوْتَ عَبْدٍ مُسْلِمٍ سُجِنَ فیها بِمُخالَفَتِهِ،وَ ذاقَ طَعْمَ عَذابِها بِمَعْصِیَتِهِ،وَ حُبِسَ بَیْنَ اَطْباقِها بِجُرْمِهِ وَ جَریرَتِهِ،وَ هُوَ یَضِجُّ اِلَیْکَ ضَجیجَ مُؤَمِّلٍ لِرَحْمَتِکَ،وَ یُنادیکَ بِلِسانِ اَهْلِ تَوْحیدِکَ،وَ یَتَوَسَّلُ اِلَیْکَ بِرُبُوبِیَّتِکَ،یا مَوْلاي! فَکَیْفَ یَبْقى فِى الْعَذابِ؟وَ هُوَ یَرْجُوا ما سَلَفَ مِنْ حِلْمِکَ،اَمْ کَیْفَ تُؤْلِمُهُ النّارُ؟وَ هُوَ یَأمُلُ فَضْلَکَ وَ رَحْمَتَکَ،آیا این چنین است؟ اى خداى منزّه و ستوده!که در دوزخ بشنوى صداى بنده مسلمانى که براى مخالفتش با دستورات تو زندانى شده،و مزه عذابش را به خاطر نافرمانى چشیده،و میان درکات دوزخ به علّت جرم و جنایتش محبوس شده،و حال آنکه در درگاهت سخت ناله میزند،همچون ناله آنکه آرزومند رحمت توست،و با زبان اهل توحیدت تو را میخواند،و به ربوبیّتت به پیشگاهت توسّل میجوید،اى مولاى من! چگونه در عذاب بماند؟و حال آنکه امید به بردبارى گذشته ات دارد،یا آتش چگونه او را به درد آورد،درحالیکه بخشش و رحمت تو را آرزو دارد، اَمْ کَیْفَ یُحْرِقُهُ لَهیبُها؟وَ اَنْتَ تَسْمَعُ صَوْتَهُ وَ تَرى مَکانَهُ،اَمْ کَیْفَ یَشْتَمِلُ عَلَیْهِ زَفیرُها؟وَ اَنْتَ تَعْلَمُ ضَعْفَهُ،اَمْ کَیْفَ یَتَقَلْقَلُ بَیْنَ اَطْباقِها؟وَ اَنْتَ تَعْلَمُ صِدْقَهُ،اَمْ کَیْفَ تَزْجُرُهُ زَبانِیَتُها؟وَ هُوَ یُنادیکَ یا رَبَّهُ،اَمْ کَیْفَ یَرْجُو فَضْلَکَ فى عِتْقِهِ مِنْها؟فَتَتْرُکُهُ فیها،هَیْهاتَ ما ذلِکَ الظَّنُ بِکَ،وَ لاَالْمَعْرُوفُ مِنْ فَضْلِکَ،وَ لا مُشْبِهٌ لِما عامَلْتَ بِهِ الْمُوَحِّدینَ مِنْ بِرِّکَ وَ اِحْسانِکَ، یا چگونه شعله آتش او را بسوزاند؟درحالیکه فریادش را میشنوى و جایش را میبینى،یا چگونه آتش او را دربر بگیرد؟و حال آنکه از ناتوانی اش خبر دارى،یا چگونه در طبقات دوزخ به این سو و آن سو کشانده شود؟درحالى که راستگوی اش را میدانى،یا چگونه فرشته هاى عذاب او را با خشم برانند؟و حال آنکه تو را به پروردگاریت می خواند،یا چگونه ممکن است بخششت را در آزادى از دوزخ امید داشته باشد؟و تو او را در انجا به همان حال واگذارى،همه این امور از بنده نوازى تو بس دور است،هرگز گمان ما به تو این نیست،و نه از فضل تو چنین گویند،و نه به آنچه که از خوبى و احسانت با اهل توحید رفتار کرده اى شباهتى دارد، فَبِالْیَقینِ اَقْطَعُ،لَوْ لا ما حَکَمْتَ بِهِ مِنْ تَعْذیبِ جاحِدیکَ،وَ قَضَیْتَ بِهِ مِنْ اِخْلادِ مُعانِدیکَ،لَجَعَلْتَ النّارَ کُلَّها بَرْداً وَ سَلاماً،وَ ما کانَ لاِحَدٍ فیها مَقَرّاً وَ لا مُقاماً،لکِنَّکَ تَقَدَّسَتْ اَسْماؤُکَ،اَقْسَمْتَ اَنْ تَمْلاَها مِنَ الْکافِرینَ،مِنَ الْجِنَّةِ وَالنّاسِ اَجْمَعینَ،وَ اَنْ تُخَلِّدَ فیهَا الْمُعانِدینَ،وَ اَنْتَ جَلَّ ثَناؤُکَ،قُلْتَ مُبْتَدِئاً،وَ تَطَوَّلْتَ بِالاِْنْعامِ مُتَکَرِّماً، پس به یقین می دانم که،اگر فرمانت در به عذاب کشیدن منکران نبودو حُکمت به همیشگى بودن دشمنانت در آتش صادر نمیشد،هر آینه سرتاسر دوزخ را سرد و سلامت میکردى،و براى احدى در آنجا قرار و جایگاهى نبود،امّا تو که مقدّس است نامهایت،سوگند یاد کردى که،دوزخ را از همه کافران،چه پرى و چه آدمى پر سازى،و ستیزه جویان را در آنجا همیشگى و جاودانه بدارى،و هم تو-که ثنایت برجسته و والا است-به این گفته ابتدا کردى،و با نعمتهایت کریمانه تفضّل فرمودى، اَفَمَنْ کانَ مُؤْمِناً کَمَنْ کانَ فاسِقاً لا یَسْتَوُونَ،اِلهى وَ سَیِّدى!فَاَسْئَلُکَ بِالْقُدْرَةِ الَّتى قَدَّرْتَها،وَ بِالْقَضِیَّةِ الَّتى حَتَمْتَها وَ حَکَمْتَها،وَ غَلَبْتَ مَنْ عَلَیْهِ اَجْرَیْتَها،اَنْ تَهَبَ لى فى هذِهِ اللَّیْلَةِ،وَ فى هذِهِ السّاعَةِ،کُلَّ جُرْمٍ اَجْرَمْتُهُ،وَ کُلَّ ذَنْبٍ اَذْنَبْتُهُ،وَ کُلَّ قَبِیحٍ اَسْرَرْتُهُ،وَ کُلَّ جَهْلٍ عَمِلْتُهُ،کَتَمْتُهُ اَوْ اَعْلَنْتُهُ،اَخْفَیْتُهُ اَوْ اَظْهَرْتُهُ،وَ کُلَّ سَیِّئَةٍ اَمَرْتَ بِاِثْباتِهَا الْکِرامَ الْکاتِبینَ، آیا مؤمن همانند فاسق است؟ نه، مساوى نیستند،اى خدا و سرور من!از تو خواستارم به قدرتى که مقدّر نمودى،و به فرمانى که حتمیتش دادى،و بر همه استوارش نمودى،و بر کسیکه بر او اجرایش کردى، چیره ساختى،که در این شب،و در این ساعت،بر من ببخشى هر جرمى که مرتکب شدم،و هر گناهى که به آن آلوده گشتم،و هر کار زشتى را که پنهان ساختمو هر نادانى که آن را بکار گرفتم،خواه پنهان کردم، یا آشکار،نهان ساختم، یا عیان،و هر کار زشتى که دستور ثبت آن را به نویسندگان بزرگوار دادى، الَّذینَ وَکَّلْتَهُمْ بِحِفْظِ ما یَکُونُ مِنّي،وَ جَعَلْتَهُمْ شُهُوداً عَلَيّ مَعَ جَوارِحي،وَ کُنْتَ اَنْتَ الرَّقیبَ عَلَىَّ مِنْ وَرائِهِمْ،وَالشّاهِدَ لِما خَفِيَ عَنْهُمْ،وَ بِرَحْمَتِکَ اَخْفَیْتَهُ،وَ بِفَضْلِکَ سَتَرْتَهُ،وَ اَنْ تُوَفِّرَ حَظّي مِنْ کُلِّ خَیْرٍ اَنْزَلْتَهُ،اَوْ اِحْسانٍ فَضَّلْتَهُ،اَوْ بِرٍّ نَشَرْتَهُ،اَوْ رِزْقٍ بَسَطْتَهُ،اَوْ ذَنْبٍ تَغْفِرُهُ،اَوْ خَطَاءٍ تَسْتُرُهُ،یا رَبِّ! یا رَبِّ! یا رَبِّ! آنانکه بر ضبط آنچه از من سر زند گماشتى،و آنان را نیز گواهانى بر من قرار دادى علاوه بر اعضایم،و خود فراتر از آنها مراقب من بودى،و شاهد بر آنچه که از آنان پنهان ماند،و به یقین با رحمتت پنهان ساختى،و با فضلت پوشاندى،و اینکه از تو می خواهم از هرچیزیکه نازل کردى،یا احسانى که تفضّل نمودى،یا برّ و نیکى که گستردى،یا رزقى که پراکندى،یا گناهى که بیامرزى،یا خطایى که بپوشانى،پرورگارا، پروردگارا، پروردگارا! یا اِلهي! وَ سَیِّدي! وَ مَوْلاي!وَ مالِکَ رِقّي!یا مَنْ بِیَدِهِ ناصِیَتي!یا عَلیماً بِضُرّي وَ مَسْکَنَتي!یا خَبیراً بِفَقْري وَ فاقَتي!یا رَبِّ! یا رَبِّ! یا رَبِّ!اَسْئَلُکَ بِحَقِّکَ وَ قُدْسِکَ،وَ اَعْظَمِ صِفاتِکَ وَ اَسْمائِکَ،اَنْ تَجْعَلَ اَوْقاتي مِنَ اللَّیْلِ وَالنَّهارِ،بِذِکْرِکَ مَعْمُورَةً،وَ بِخِدْمَتِکَ مَوْصُولَةً،اى خداى من! اى سرور من! اى مولاى من!و اختیار دارم!اى کسیکه مهارم به دست اوست!اى آگاه از پریشانى و ناتوانی ام!اى داناى تهیدستى و ناداری ام!پروردگارا! پروردگارا! پروردگارا!از تو درخواست مىکنم به حقّت و قدست،و بزرگترین صفات و نامهایت،که همه اوقاتم را از شب و روز به یادت آباد کنى،و به خدمتگزاریت پیوسته بدارى،وَ اَعْمالي عِنْدَکَ مَقْبُولَةًحَتّى تَکُونَ اَعْمالي وَ اَوْرادي کُلُّها وِرْداً واحِداً،وَ حالي في خِدْمَتِکَ سَرْمَداً،یا سَیِّدى!یا مَنْ عَلَیْهِ مُعَوَّلي!یا مَنْ اِلَیْهِ شَکَوْتُ اَحْوالي!یا رَبِّ! یا رَبِّ! یا رَبِّ!قَوِّ عَلى خِدْمَتِکَ جَوارِحي،وَاشْدُدْ عَلَى الْعَزیمَةِ جَوانِحي،وَ هَبْ لِي الْجِدَّ في خَشْیَتِکَ،وَالدَّوامَ فِي الاِْتِّصالِ بِخِدْمَتِکَ،حَتّى اَسْرَحَ اِلَیْکَ في مَیادینِ السّابِقینَ،و اعمالم را در پیشگاهت قبول فرمایى،تا آنکه اعمال و اورادم هماهنگ، همسو و همواره باشد،و حالم در خدمت تو پاینده گردد،اى سرور من!اى آنکه بر او تکیه دارم!اى آنکه شکوه حالم را تنها به سوى او برم!اى پروردگارم! اى پروردگارم! اى پروردگارم!اعضایم را در راه خدمتت نیرو بخش،و دلم را بر عزم و همّت محکم کن،و کوشش در راستاى پروایتو دوام در پیوستن به خدمتت را به من ارزانى دار،تا به سویت برانم در میدانهاى پیشتازان،وَ اُسْرِعَ اِلَیْکَ فِي الْبارِزینَوَ اَشْتاقَ اِلى قُرْبِکَ فِي الْمُشْتاقینَوَ اَدْنُوَ مِنْکَ دُنُوَّ الْمُخْلِصینَوَ اَخافَکَ مَخافَةَ الْمُؤقِنینَوَ اَجْتَمِعَ في جِوارِکَ مَعَ الْمُؤْمِنینَاَللّهُمَّ وَ مَنْ اَرادَني بِسُوءٍ فَاَرِدْهُوَ مَنْ کادَني فَکِدْهُوَاجْعَلْني مِنْ اَحْسَنِ عَبیدِکَ نَصیباً عِنْدَکَوَ اَقْرَبِهِمْ مَنْزِلَةً مِنْکَوَ اَخَصِّهِمْ زُلْفَةً لَدَیْکَفَاِنَّهُ لا یُنالُ ذلِکَ اِلّا بِفَضْلِکَوَ جُدْ لي بِجُودِکَوَاعْطِفْ عَلَيّ بِمَجْدِکَ و به سویت بشتابم در میان شتابندگان،و به کوى قربت آیم در میان مشتاقان،و همانند مخلصان به تو نزدیک شوم،و چون یقین آوردگان از جاه تو بهراسم،و با اهل ایمان در جوارت گِرد آیم.خدایا! هرکس مرا به بدى قصد کند تو قصدش کن،و هرکس با من مکر ورزد تو با او مکر کن،و مرا از بهره مندترین بندگانت نزد خود،و نزدیکترینشان در منزلت به تو،و مخصوصترینشان در رتبه به پیشگاهت بگردان،زیرا این همه به دست نیاید، جز به فضل تو،خدایا! با جودت به من جود کن،و با بزرگواریت به من نظر کن،وَاحْفَظْني بِرَحْمَتِکَ،وَاجْعَلْ لِساني بِذِکْرِکَ لَهِجاً،وَ قَلْبي بِحُبِّکَ مُتَیَّماً،وَ مُنَّ عَلَيّ بِحُسْنِ اِجابَتِکَ،وَ اَقِلْني عَثْرَتي،وَاغْفِرْ زَلَّتي،فَاِنَّکَ قَضَیْتَ عَلى عِبادِکَ بِعِبادَتِکَ،وَ اَمَرْتَهُمْ بِدُعائِکَ،وَ ضَمِنْتَ لَهُمُ الاِْجابَةَ،فَاِلَیْکَ یا رَبِّ! نَصَبْتُ وَجْهي،وَ اِلَیْکَ یا رَبِّ! مَدَدْتُ یَدي،فَبِعِزَّتِکَ اسْتَجِبْ لي دُعائي،وَ بَلِّغْني مُناي،وَ لا تَقْطَعْ مِنْ فَضْلِکَ رَجائي،وَاکْفِني شَرَّ الْجِنِّ وَالاِْنْسِ مِنْ اَعْدآئي و با رحمتت مرا نگاهدار،و زبانم را به ذکرت گویا کن،و دلم را به محبّتت شیفته و شیدا فرما،و بر من منّت گذار با پاسخ نیکویت،و لغزشم را نادیده انگار،و گناهم را ببخش،زیرا تو بندگانت را به بندگى فرمان دادى،و به دعا و درخواست از خود امر کردى،و اجابت دعا را براى آنان ضامن شدى،پس اى پروردگار من!تنها روى به سوى تو داشتم،و دستم را تنها به جانب تو دراز کردم،پس تو را به عزّتت سوگند می دهم!که دعایم را اجابت کنى،و مرا به آرزویم برسانى،و امیدم را از فضلت ناامید نکنى،و شرّ دشمنانم را از پرى و آدمى از من کفایت کنى،یا سَریعَ الرِّضا!اِغْفِرْ لِمَنْ لا یَمْلِکُ اِلّا الدُّعاءَ،فَاِنَّکَ فَعّالٌ لِما تَشاءُ،یا مَنِ اسْمُهُ دَوآءٌ،وَ ذِکْرُهُ شِفاءٌ،وَ طاعَتُهُ غِنىً،اِرْحَمْ مَنْ رَأسُ مالِهِ الرَّجاءُ،وَ سِلاحُهُ الْبُکاءُ،یا سابِغَ النِّعَمِ،یا دافِعَ النِّقَمِ،یا نُورَ الْمُسْتَوْحِشینَ فِى الظُّلَمِ،یا عالِماً لا یُعَلَّمُ،صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ،وَافْعَلْ بي ما اَنْتَ اَهْلُهُ،وَ صَلَّى اللهُ عَلى رَسُولِهِ،وَالاْئِمَّةِ الْمَیامینَ مِنْ ألِهِ،وَ سَلَّمَ تَسْلیماً کَثیراً.اى خدایى که زود از بندهات خشنود میشوى!بیامرز آن را که جز دعا چیزى ندارد،همانا تو هرچه بخواهى انجام میدهى،اى آنکه نامش دوا،و یادش شفا،و طاعتش توانگرى است،رحم کن به کسیکه سرمایه اش امید،و سازوبرگش اشکریزان است،اى فروریزنده نعمتها!اى دورکننده بلاها!اى روشنىبخش وحشتزدگان در تاریکیها!اى داناى ناآموخته!بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست،و با من چنان کن تو را شاید،و درود و سلام فراوان خدا بر پیامبرش،و بر امامان خجسته از خاندانش.
